9. Asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar (YaIM va yashash qiymati)
Darslikda
N. Gregory Mankiw, Principles of Economics, 10-nashr
- 24-bob. Measuring a Nation's Income491–510-betlar
- 25-bob. Measuring the Cost of Living511–528-betlar
📘 Konspekt — Premium
Konspekt mundarijasi:
- Daromad va xarajat
- YaIM tarkibi
- Real va nominal YaIM
- YaIM va farovonlik
- Iste’mol narxlari indeksi (INI)
- Inflyatsiyani hisobga olish
- Formulalar
- Darslikda
To‘liq konspekt, formulalar va darslik betlariga havolalar — Premium’da.
Premium haqidaBilimingizni tekshiring
Shu mavzu bo‘yicha 30 ta tasodifiy savol. Javoblar avtomatik saqlanadi, ball serverda hisoblanadi.
Asosiy atamalar
Butun lug‘at →- iste’mol narxlari indeksiconsumer price index
- Tipik iste’molchi sotib oladigan tovar va xizmatlar umumiy qiymatining o‘lchovi (CPI).
- nominal YaIMnominal GDP
- Joriy narxlarda baholangan tovar va xizmatlar ishlab chiqarishi.
- real YaIMreal GDP
- Doimiy, ya’ni bazaviy yil narxlarida baholangan tovar va xizmatlar ishlab chiqarishi.
- transfert to‘lovitransfer payment
- Davlatning tovar yoki xizmat evaziga bo‘lmagan to‘lovi (pensiya, nafaqa). YaIMdagi davlat xaridlariga (G) kirmaydi.
- YaIM deflyatoriGDP deflator
- Narxlar darajasining o‘lchovi: nominal YaIMning real YaIMga nisbati, 100 ga ko‘paytirilgan.
- yalpi ichki mahsulotgross domestic product
- Mamlakatda ma’lum davrda ishlab chiqarilgan barcha yakuniy tovar va xizmatlarning bozor qiymati (YaIM).
Laboratoriya: YaIM tarkibi: Y = C + I + G + NX
Xarajatlar usulida YaIM. Komponentlarni o‘zgartiring (raqamlar — o‘quv misoli, mlrd dollar).
Parametrlar
- YaIM (Y)
- 1 000 mlrd $
- C ulushi
- 68%
- I ulushi
- 18%
- G ulushi
- 17%
- NX ulushi
- −3%
Xulosa: Import eksportdan katta — sof eksport manfiy (savdo taqchilligi) va YaIMni kamaytiradi. Import qilingan tovar C, I yoki G ichida bo‘ladi, NX uni ayirib tashlaydi.