9. Asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar (YaIM va yashash qiymati)

Darslikda

N. Gregory Mankiw, Principles of Economics, 10-nashr

  • 24-bob. Measuring a Nation's Income491–510-betlar
  • 25-bob. Measuring the Cost of Living511–528-betlar

📘 Konspekt — Premium

Konspekt mundarijasi:

  • Daromad va xarajat
  • YaIM tarkibi
  • Real va nominal YaIM
  • YaIM va farovonlik
  • Iste’mol narxlari indeksi (INI)
  • Inflyatsiyani hisobga olish
  • Formulalar
  • Darslikda

To‘liq konspekt, formulalar va darslik betlariga havolalar — Premium’da.

Premium haqida

Bilimingizni tekshiring

Shu mavzu bo‘yicha 30 ta tasodifiy savol. Javoblar avtomatik saqlanadi, ball serverda hisoblanadi.

Asosiy atamalar

Butun lug‘at →
iste’mol narxlari indeksiconsumer price index
Tipik iste’molchi sotib oladigan tovar va xizmatlar umumiy qiymatining o‘lchovi (CPI).
nominal YaIMnominal GDP
Joriy narxlarda baholangan tovar va xizmatlar ishlab chiqarishi.
real YaIMreal GDP
Doimiy, ya’ni bazaviy yil narxlarida baholangan tovar va xizmatlar ishlab chiqarishi.
transfert to‘lovitransfer payment
Davlatning tovar yoki xizmat evaziga bo‘lmagan to‘lovi (pensiya, nafaqa). YaIMdagi davlat xaridlariga (G) kirmaydi.
YaIM deflyatoriGDP deflator
Narxlar darajasining o‘lchovi: nominal YaIMning real YaIMga nisbati, 100 ga ko‘paytirilgan.
yalpi ichki mahsulotgross domestic product
Mamlakatda ma’lum davrda ishlab chiqarilgan barcha yakuniy tovar va xizmatlarning bozor qiymati (YaIM).

Laboratoriya: YaIM tarkibi: Y = C + I + G + NX

Xarajatlar usulida YaIM. Komponentlarni o‘zgartiring (raqamlar — o‘quv misoli, mlrd dollar).

−2000200400600800YaIM komponentlarimlrd $C 680I 180G 170NX −30
CIGNX

Parametrlar

680
180
170
110
140
YaIM (Y)
1 000 mlrd $
C ulushi
68%
I ulushi
18%
G ulushi
17%
NX ulushi
−3%

Xulosa: Import eksportdan katta — sof eksport manfiy (savdo taqchilligi) va YaIMni kamaytiradi. Import qilingan tovar C, I yoki G ichida bo‘ladi, NX uni ayirib tashlaydi.