8. Iqtisodiy tengsizlik va qashshoqlik
Darslikda
N. Gregory Mankiw, Principles of Economics, 10-nashr
- 21-bob. Income Inequality and Poverty421–442-betlar
📘 Konspekt — Premium
Konspekt mundarijasi:
- Tengsizlikni o‘lchash
- O‘lchashdagi muammolar
- Qayta taqsimlash falsafasi
- Qashshoqlikka qarshi siyosat
- Formulalar
- Darslikda
To‘liq konspekt, formulalar va darslik betlariga havolalar — Premium’da.
Premium haqidaBilimingizni tekshiring
Shu mavzu bo‘yicha 30 ta tasodifiy savol. Javoblar avtomatik saqlanadi, ball serverda hisoblanadi.
Asosiy atamalar
Butun lug‘at →- Jini koeffitsiyentiGini coefficient
- Daromad tengsizligining 0 (to‘liq tenglik) dan 1 (to‘liq tengsizlik) gacha bo‘lgan o‘lchovi.
- Lorens egri chizig‘iLorenz curve
- Aholining jamlangan ulushi va ular oladigan daromadning jamlangan ulushi o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatuvchi chiziq. U tenglik chizig‘idan qancha uzoq bo‘lsa, tengsizlik shuncha katta.
- manfiy daromad solig‘inegative income tax
- Yuqori daromadli oilalardan soliq oladigan va kam daromadli oilalarga pul to‘lovi beradigan soliq tizimi.
- qashshoqlik chegarasipoverty line
- Davlat belgilagan oilaviy daromadning mutlaq darajasi: undan kam daromadli oila qashshoq hisoblanadi.
- qashshoqlik darajasipoverty rate
- Oilaviy daromadi rasmiy qashshoqlik chegarasidan past bo‘lgan aholi ulushi.
- utilitarizmutilitarianism
- Davlat jamiyat a’zolarining umumiy foydaliligini maksimal qiladigan siyosatni tanlashi kerak degan siyosiy falsafa.
Laboratoriya: Daromad taqsimoti: kvintil ulushlari
Oilalarni daromadiga ko‘ra 5 guruhga (kvintil) bo‘lib, har biri milliy daromadning qancha ulushini olishini ko‘ring. Tengsizlikni va soliq-transfertlar orqali qayta taqsimlashni o‘zgartiring.
Parametrlar
- Eng kambag‘al 20% ulushi
- 2,9%
- Eng boy 20% ulushi
- 38,8%
- Kvintil nisbati (boy / kambag‘al)
- 13,4 baravar
Xulosa: Teng taqsimotda har bir kvintil 20% olardi. Eng boy va eng kambag‘al kvintil ulushlari orasidagi farq tengsizlikni ko‘rsatadi. Soliq va transfertlar quyi kvintil ulushini oshirib, yuqorisini kamaytiradi — ulushlar yig‘indisi esa doim 100%.