3. Firmalar, ishlab chiqarish va xarajatlar
Darslikda
N. Gregory Mankiw, Principles of Economics, 10-nashr
- 14-bob. The Costs of Production267–286-betlar
- 15-bob. Firms in Competitive Marketsqo‘shimcha287–310-betlar
📘 Konspekt — Premium
Konspekt mundarijasi:
- Xarajat va foyda
- Ishlab chiqarish funksiyasi
- Xarajatlarning turlari
- Qisqa va uzoq muddat
- Ishlab chiqarishni to‘xtatish va qaytarib bo‘lmaydigan xarajatlar
- Formulalar
- Darslikda
To‘liq konspekt, formulalar va darslik betlariga havolalar — Premium’da.
Premium haqidaBilimingizni tekshiring
Shu mavzu bo‘yicha 30 ta tasodifiy savol. Javoblar avtomatik saqlanadi, ball serverda hisoblanadi.
Asosiy atamalar
Butun lug‘at →- chekli xarajatmarginal cost
- Bir birlik qo‘shimcha mahsulot ishlab chiqarish natijasida umumiy xarajatning ortishi: MC = ΔTC / ΔQ.
- doimiy xarajatlarfixed costs
- Ishlab chiqarish hajmiga qarab o‘zgarmaydigan xarajatlar, masalan, bino ijarasi.
- iqtisodiy foydaeconomic profit
- Umumiy tushumdan barcha xarajatlar — aniq (ochiq) va yashirin xarajatlar ayirilgandan keyin qolgan qism.
- samarali hajmefficient scale
- O‘rtacha umumiy xarajat (ATC) eng past bo‘lgan ishlab chiqarish hajmi.
- umumiy tushumtotal revenue
- Firma mahsulotini sotishdan olgan pul miqdori: narx × sotilgan miqdor (P × Q).
- yashirin xarajatlarimplicit costs
- Firma pul to‘lamaydigan, lekin voz kechilgan imkoniyat sifatida mavjud bo‘lgan xarajatlar: masalan, egasining vaqti yoki biznesga tikilgan pulning foizi.
Laboratoriya: Xarajat egri chiziqlari va firma qarori
MC, AVC va ATC. Bozor narxini o‘zgartiring: firma ishlab chiqaradimi, zarar ko‘radimi yoki to‘xtaydimi?
Parametrlar
- ATC minimumi (samarali hajm)
- $6,97 (Q = 10,5)
- To‘xtash nuqtasi (AVC min)
- $2,62
- Firma qarori
- Q = 11 ishlab chiqaradi
- Foyda
- $11
Xulosa: P > ATC: firma iqtisodiy foyda oladi. MC chizig‘i ATC ni aynan uning eng past nuqtasida kesib o‘tishiga e’tibor bering.