14. Moliya tizimi, davlat budjeti va fiskal siyosat
Darslikda
N. Gregory Mankiw, Principles of Economics, 10-nashr
- 27-bob. Saving, Investment, and the Financial System553–574-betlar
- 35-bob. The Influence of Monetary and Fiscal Policy on Aggregate Demand747–770-betlar
- 8-bob. Application: The Costs of Taxationqo‘shimcha153–168-betlar
- 37-bob. Six Debates over Macroeconomic Policyqo‘shimcha797–818-betlar
📘 Konspekt — Premium
Konspekt mundarijasi:
- Moliya tizimi
- Jamg‘arma va investitsiya
- Ssuda mablag‘lari bozori
- Fiskal siyosat va yalpi talab
- Iqtisodiyotni barqarorlashtirish
- Soliq stavkasi va tushum
- Formulalar
- Darslikda
To‘liq konspekt, formulalar va darslik betlariga havolalar — Premium’da.
Premium haqidaBilimingizni tekshiring
Shu mavzu bo‘yicha 30 ta tasodifiy savol. Javoblar avtomatik saqlanadi, ball serverda hisoblanadi.
Asosiy atamalar
Butun lug‘at →- avtomatik barqarorlashtirgichlarautomatic stabilizers
- Iqtisodiyot retsessiyaga tushganda siyosatchilar aralashuvisiz yalpi talabni rag‘batlantiradigan fiskal o‘zgarishlar: masalan, soliq tushumining kamayishi va ishsizlik nafaqalari.
- budjet taqchilligibudget deficit
- Davlat xarajatlarining soliq tushumlaridan oshib ketgan qismi.
- milliy jamg‘armanational saving
- Iste’mol va davlat xaridlaridan keyin iqtisodiyotda qolgan umumiy daromad: S = Y − C − G.
- multiplikator effektimultiplier effect
- Fiskal siyosat daromadni oshirib, iste’molni ham ko‘paytirgani sababli yalpi talabning qo‘shimcha siljishi.
- qarz mablag‘lari bozorimarket for loanable funds
- Jamg‘arma qilmoqchi bo‘lganlar mablag‘ taklif qiladigan, investitsiya uchun qarz olmoqchi bo‘lganlar esa unga talab bildiradigan bozor.
- siqib chiqarishcrowding out
- Davlatning qarz olishi foiz stavkasini oshirib, xususiy investitsiyani kamaytirishi.
Laboratoriya: Qarz mablag‘lari bozori
Jamg‘arma (S) va investitsiya (I). Budjet taqchilligi va investitsiya soliq imtiyozining ta’sirini ko‘ring.
Parametrlar
- Real foiz stavkasi
- 6%
- Xususiy investitsiya
- 1 000 mlrd $
Xulosa: Muvozanatda real foiz stavkasi jamg‘arma taklifini investitsiya talabiga tenglashtiradi.