14. Moliya tizimi, davlat budjeti va fiskal siyosat

Darslikda

N. Gregory Mankiw, Principles of Economics, 10-nashr

  • 27-bob. Saving, Investment, and the Financial System553–574-betlar
  • 35-bob. The Influence of Monetary and Fiscal Policy on Aggregate Demand747–770-betlar
  • 8-bob. Application: The Costs of Taxationqo‘shimcha153–168-betlar
  • 37-bob. Six Debates over Macroeconomic Policyqo‘shimcha797–818-betlar

📘 Konspekt — Premium

Konspekt mundarijasi:

  • Moliya tizimi
  • Jamg‘arma va investitsiya
  • Ssuda mablag‘lari bozori
  • Fiskal siyosat va yalpi talab
  • Iqtisodiyotni barqarorlashtirish
  • Soliq stavkasi va tushum
  • Formulalar
  • Darslikda

To‘liq konspekt, formulalar va darslik betlariga havolalar — Premium’da.

Premium haqida

Bilimingizni tekshiring

Shu mavzu bo‘yicha 30 ta tasodifiy savol. Javoblar avtomatik saqlanadi, ball serverda hisoblanadi.

Asosiy atamalar

Butun lug‘at →
avtomatik barqarorlashtirgichlarautomatic stabilizers
Iqtisodiyot retsessiyaga tushganda siyosatchilar aralashuvisiz yalpi talabni rag‘batlantiradigan fiskal o‘zgarishlar: masalan, soliq tushumining kamayishi va ishsizlik nafaqalari.
budjet taqchilligibudget deficit
Davlat xarajatlarining soliq tushumlaridan oshib ketgan qismi.
milliy jamg‘armanational saving
Iste’mol va davlat xaridlaridan keyin iqtisodiyotda qolgan umumiy daromad: S = Y − C − G.
multiplikator effektimultiplier effect
Fiskal siyosat daromadni oshirib, iste’molni ham ko‘paytirgani sababli yalpi talabning qo‘shimcha siljishi.
qarz mablag‘lari bozorimarket for loanable funds
Jamg‘arma qilmoqchi bo‘lganlar mablag‘ taklif qiladigan, investitsiya uchun qarz olmoqchi bo‘lganlar esa unga talab bildiradigan bozor.
siqib chiqarishcrowding out
Davlatning qarz olishi foiz stavkasini oshirib, xususiy investitsiyani kamaytirishi.

Laboratoriya: Qarz mablag‘lari bozori

Jamg‘arma (S) va investitsiya (I). Budjet taqchilligi va investitsiya soliq imtiyozining ta’sirini ko‘ring.

02,557,51012,505001k1,5k2kQarz mablag‘lari (mlrd $)Real foiz stavkasi, %Muvozanat
Jamg‘arma taklifi (S)Investitsiya talabi (I)

Parametrlar

0 mlrd $
0 mlrd $
Real foiz stavkasi
6%
Xususiy investitsiya
1 000 mlrd $

Xulosa: Muvozanatda real foiz stavkasi jamg‘arma taklifini investitsiya talabiga tenglashtiradi.