13. Pul, pul bozori va bank tizimi

Darslikda

N. Gregory Mankiw, Principles of Economics, 10-nashr

  • 30-bob. The Monetary System615–638-betlar
  • 35-bob. The Influence of Monetary and Fiscal Policy on Aggregate Demandqo‘shimcha747–770-betlar
  • 37-bob. Six Debates over Macroeconomic Policyqo‘shimcha797–818-betlar

📘 Konspekt — Premium

Konspekt mundarijasi:

  • Pul nima
  • Markaziy bank
  • Banklar va pul taklifi
  • Markaziy bank vositalari
  • Pul-kredit siyosati va yalpi talab
  • Siyosat bahslari
  • Formulalar
  • Darslikda

To‘liq konspekt, formulalar va darslik betlariga havolalar — Premium’da.

Premium haqida

Bilimingizni tekshiring

Shu mavzu bo‘yicha 30 ta tasodifiy savol. Javoblar avtomatik saqlanadi, ball serverda hisoblanadi.

Asosiy atamalar

Butun lug‘at →
likvidlikliquidity
Aktivni iqtisodiyotning ayirboshlash vositasiga, ya’ni pulga aylantirish osonligi.
likvidlik afzalligi nazariyasitheory of liquidity preference
Keynsning foiz stavkasi pul taklifi va pulga talabni muvozanatlash uchun moslashadi degan nazariyasi.
ochiq bozor operatsiyalariopen-market operations
Markaziy bankning davlat obligatsiyalarini sotib olishi yoki sotishi orqali pul taklifini o‘zgartirishi.
pulmoney
Odamlar bir-biridan tovar va xizmatlar sotib olishda muntazam foydalanadigan aktivlar to‘plami.
pul multiplikatorimoney multiplier
Bank tizimi har bir dollar zaxira hisobiga yaratadigan pul miqdori. Zaxira normasi R bo‘lsa, multiplikator 1/R ga teng.
zaxira normasireserve ratio
Banklar zaxirada saqlaydigan omonatlar ulushi. Markaziy bank uning eng kam darajasini majburiy qilib belgilashi mumkin.

Laboratoriya: Pul bozori va pul multiplikatori

Pul taklifi = monetar baza × 1/R. Markaziy bank bazani yoki zaxira normasini o‘zgartiradi, foiz stavkasi qanday o‘zgaradi?

02,557,51012,505001k1,5kPul miqdori (mlrd $)Foiz stavkasi, %r*
Pul taklifi (MS)Pulga talab (MD)

Parametrlar

50 mlrd $
10 %
0
Pul multiplikatori 1/R
10
Pul taklifi
500 mlrd $
Muvozanat foiz stavkasi
5%

Xulosa: Zaxira normasini pasaytirish yoki bazani oshirish pul taklifini ko‘paytiradi va foiz stavkasini tushiradi. Past foiz investitsiyani rag‘batlantirib, yalpi talabni oshiradi.